You are here: Početna » Zdravlje » Egzistencija » Seksualno nasilje u lezbejskim vezama
utorak, 18 jun 2019

Seksualno nasilje u lezbejskim vezama

Indeks članka
Seksualno nasilje u lezbejskim vezama
Page 2
Sve strane

Činjenica da su žene, u raznim situacijama, žrtve porodičnog nasilja, ohrabrila je razvoj ciljane literature, usluga i pomoći, specifičnih pravnih usluga i novih analiza. Iako ovaj fenomen, o kojem tek počinje da se govori, varira od zajednice do zajednice, regije do regije, među imigrantkinjama, invalitkinjama, lezbejkama i biseksualkama, ženama koje ne govore engleski, tinejdžerkama, starijim ženama, ženama različitih rasa i etničke pripadnosti, sve žene žrtve porodičnog nasilja imaju potrebe koje polako postaju jedinstvene.


Svaka potkultura ima sopstvene mitove i stereotipe i može da podrazumijeva različite pravne postupke. U slučaju lezbejki i biseksualnih žena, postoji dodatni kontekst heteroseksizma, homofobije, bifobije i monoseksizma sa kojim se susreću. U okviru queer zajednice negira se postojanje problema nasilja i seksualnog nasilja.

 

Diskusija o nasilju u lezbejskim vezama započeta je prije petnaest do dvadeset godina: podizanje svijesti o seksualnom nasilju u lezbejskim vezama je u začetku. U tom smislu, pokret protiv porodičnog nasilja daleko je ispred pokreta protiv silovanja u odnosu na priznavanje postojanja ovog konkretnog problema. Pa ipak, po mom mišljenju, razumijevanje problema seksualnog nasilja kao dijela nasilja u lezbejskim vezama i izvan lezbejskih veza može poslužiti kao podsticaj za repolitizaciju pokreta protiv nasilja nad ženama. Ovo se može postići putem sastavljanja plana društvenih promjena, podsticanja da prevrednujemo feminističku analizu i stvorimo jače saveze protiv nasilja. Suprotstavljanje nasilju u lezbejskim vezama podrazumijeva da ove tri komponente postanu praksa.

 

Kontinuum seksualnog nasilja u lezbejskim vezama

 

U istraživanju o seksualnom nasilju u lezbejskim vezama, radila sam sa 70 lezbejki i biseksualki koje su ispričale 91 situaciju seksualnog nasilja od strane drugih lezbejki. Skoro polovina slučajeva seksualnog nasilja javilo se u kontekstu odnosa sa nasilnom partnerkom. Što se tiče ostalih žrtava, nasilnice su bile njihove poznanice, koleginice, profesorke, terapeutkinje, doktorke ili, rijetko, nepoznate ženske osobe. Iz njihovih priča izronilo je nekoliko osnovnih tema: nedostatak riječi kojima bi opisale šta im se dogodilo u naručju druge žene, nedostatak adekvatnih usluga za lezbejke koje su preživjele nasilje u lezbejskim odnosima, strah da im niko neće vjerovati da su bile seksualno zlostavljane od strane druge žene što je proizvelo izolaciju umjesto podrške, ozbiljnost emocionalnih posljedica zlostavljanja i heteroseksizam u pravnom sistemu koji rezultira u lišavanju prava žrtava nasilja u istopolnim vezama na jednaku zakonsku zaštitu. Priče u ovom članku, koji se fokusira na slučajeve seksualnog nasilja u lezbejskim vezama, rezultat su ovog istraživanja [1].

 

Nije lako reći “silovala me je žena“. To je u suprotnosti sa svim onim što smo naučili/e o tome ko su seksualni nasilnici (silovatelji su muškarci) i ne uklapa se u naše ideje o lezbejskoj utopiji. Smatra se da su lezbejski ili biseksualni ženski odnosi ravnopravni, nenasilni i osnažujući. Kad jednom stvorimo siguran ženski prostor, ne želimo da se odreknemo te iluzije. Ako stvarno ne možemo kao žene biti sigurne u društvu žena, a znamo da se ne možemo osjećati sigurnima u društvu muškaraca, onda nigdje nije sigurno. Ali mit o lezbejskoj utopiji čini nam medvjeđu uslugu. Zato što ne očekujemo da žena može biti nasilnica, na to nismo pripremljene. Jednom kad se nađemo u takvoj situaciji, možemo biti potpuno zatečene. Možemo početi da poričemo, da budemo bez riječi kojima bismo opisale šta nam se događa. U nedostatku pravih riječi, ne postoji veza između samog događaja i njegovog imenovanja.

 

Štaviše, tišina unutar gej i lezbejske zajednice i šire, toliko je ozbiljna da postoji tek par programa kojima se možemo obratiti zbog ovog nevidljivog problema.

 

Plan društvenih promjena

 

Kako da razumijemo nasilje i seksualno nasilje u istopolnom vezama i šta je sve potrebno da bi se obezbijedila odgovarajuća pomoć žrtvama, rad sa počiniteljkama i, na kraju, prevencija nasilja u istopolnim vezama? Vjerujem da početak problema leži u hijerarhijskom kontekstu naših života koji određenim grupama pruža privilegije na račun drugih grupa. U tom slučaju, homofobija, bifobija, transfobija, heteroseksizam i monoseksizam su moćni kontinuumi koji diskvalifikuju istopolne odnose. Oni nas sprečavaju da razumijemo nasilje u istopolnim vezama zato što, suštinski, one nisu pravno regulisane. Pošto opšti kontekst silovanja i porodičnog nasilja pretpostavlja muškarce kao počinioce nasilja i žene kao žrtve, policajci, sudije/sutkinje, porotnici/ce, javni/e tužioci/teljke će posumnjati u istinu – i čak mogućnost – o ženama kao počiniteljkama nasilja. Slično tome, savjetnici/e i medicinsko osoblje i ostali uslužni centri možda ne postavljaju odgovarajuća pitanja. Lezbejke i biseksualne žene koje internalizuju ovakav kontekst dovešće u pitanje naše razumijevanje stvarnosti u kojoj trpimo nasilje u istopolnim vezama.

 

Ispitati ovo ponašanje znači prihvatiti istopolne odnose kao jednako vrijedne. Ne možemo pružati usluge zlostavljanim lezbejkama, biseksualnim i transseksualnim ženama bez normalizacije naših odnosa. Preispitivanje heteroseksističke pretpostavke u pravnom sistemu zahtijeva insistiranje na tome da heteroseksualnost nije jedina normalna i ispravna seksualna orijentacija. Trebalo bi da pojedinci/ke uživaju jednaku pravnu zaštitu bez obzira na rodni identitet i partnerski status. U kontekstu prihvatanja biseksualnosti, ovo ne samo da potkopava heteroseksizam već i monoseksizam, to jest, uvjerenje da su ljudi ili homoseksualni ili heteroseksualni, ali ne i jedno i drugo.

 

Pristup problemu nasilja u lezbejskim vezama zahtijeva perspektivu društvenih promjena. Aktivisti/kinje i eksperti/kinje nevladinih organizacija istovremeno treba da rade na mijenjanju kulturnih ideja, preispitivanju određenih zakona i heteroseksizma unutar pravnog sistema, stupanju u kontakt sa stigmatiziranom populacijom, prikupljanju sredstva namijenjenih za proširene aktivnosti i usluge, organizovanju odgovarajućih treninga za osoblje i, što je veoma važno, na preispitivanju naših analiza o nasilju.

 

Postoje brojne feminističke teorije ali svima njima zajednička teza iz ranih sedamdesetih bila je teorijsko razumijevanje silovanja i zlostavljanja heteroseksualnih žena. Ona se fokusirala na mušku dominaciju i privilegiju. Muškarci koriste fizičko nasilje kako bi kontrolisali i zastrašivali žene i držali ih u podređenom položaju. U analizi je patrijarhat postavljen kao glavna opresija i ostale opresije su omogućene zato što je patrijarhat toliko ukorijenjen i dominantan. Naravno, postoje i varijacije: neke feministkinje spajaju kapitalizam sa patrijarhatom, ili prevlast bijele rase sa patrijarhatom (ili sve troje zajedno).

 

 



 

 

Vjerujem da analiza koja ne uključuje problem nasilja u istopolnim vezama, naročito kad su žene nasilnice, nije korisna analiza. Model uključivanja ne podrazumijeva patrijarhat u središtu. Za mene je feminizam analiza koja kombinuje teoriju i akciju. Ona istovremeno razmatra višestruka stanja stvari i objašnjava sve opresije. Feministička analiza, koja se fokusira na dinamiku nadmoći kao princip organizovanja bez obzira na vrstu dimenzije, čini upravo to. Model nadmoći objašnjava patrijarhat, rasizam, klasizam i ostale opresije. Analizirajući i preispitujući pojam hijerarhije, koja rezultira u davanju privilegija jednima, a ne i drugima, je prirodan društveni poredak, dozvoljava nam da ispitamo svaki oblik opresije i ne izostavimo nijedan.

 

Mnoge feministkinje će se usprotiviti tome da se patrijarhat pomjeri sa glavne pozornice. Iako vjerujem da je patrijarhat duboko ukorijenjen i da mu se treba oduprijeti, ne vjerujem da nam dobro služi pokušaj da seksualno nasilje među lezbejkama objasnimo postojanjem patrijarhata. Žene ne postaju muškarci kada zlostavljaju druge žene. Njima ne pripadaju muške privilegije. Postavljanje patrijarhata u istu ravan sa ostalim oblicima opresije, kao što je rasizam, ne znači gubljenje feminističke analize ili vizije, već nadgradnju sveobuhvatnijeg modela. Kada se problemu moći i kontrole pristupi kao izvoru opresije unutar istopolnih odnosa, moći ćemo da istražujemo njene različite dimenzije kao što su obrazovanje, rasa, prihod, i tako dalje – odvojeno od pola nasilnika/ce.

 

Trebalo bi da diskusija o preispitivanju feminističke analize započne u svakoj organizaciji. Sada imamo iskustva žena koje ne pripadaju bijeloj rasi, srednjoj klasi i nisu heteroseksualne. Vrijeme je da proširimo analizu, programe i viziju društvene promjene koja je u skladu sa našom misijom – zaustaviti nasilje. Rad sa novim analizama i programima i sa zajednicom kojoj nismo dovoljno služile, može biti ojačan zajedničkim radom uz pomoć saveznika/ca.

 

Organizacije za borbu protiv porodičnog nasilja i centri za žrtve seksualnog nasilja mogu da naprave zajedničku platformu. Slučaj seksualnog zlostavljanja u lezbejskim vezama može poslužiti kao model. Našim korisnicama će najbolje koristiti ako sarađuju sa zastupnicama u objema organizacijama. Umjesto da funkcionišemo kao odvojene organizacije sa odvojenim misijama, bordovima i sredstvima, možda bismo mogle tješnje da sarađujemo na planu borbe protiv nasilja. U stvari, pitam se da li smo prevazišle djelotvornost odvojenog djelovanja.

 

Pomoć i podrška ženama žrtvama nasilja u istopolnim vezama mogu biti intenzivniji ako direktno komuniciramo sa žrtvama unutar queer zajednice i stvaramo saveze u cilju postizanja društvenih promjena gdje ćemo zajedničke ciljeve fokusirati na oslobađanje od opresije. Podrška zlostavljanim lezbejkama i biseksualnim ženama podrazumijeva istovremeno djelovanje protiv homofobije. Ove poruke treba da budu integrisane u edukativne programe unutar zajednice. O jakog saveza između organizacija koje se bore protiv nasilja i organizacija za ljudska prava svi/e bismo imali/e dosta koristi.

 

Pošto se moj lični fokus pomjerio ka zlostavljanim lezbejkama i biseksualnim ženama unutar tradicionalnog pokreta protiv nasilja nad ženama, osjetila sam da imam potencijala da stvorim šire fokusirani pokret za društvenu pravdu. Ne vjerujem da možemo priuštiti sebi da imamo različite vizije i analize ukoliko stvarno želimo da budemo sveobuhvatn/e, dalekosežni/e i, više od svega, uspješni/e u mijenjanju društva. I dok se različite grupe fokusiraju na ono što rade najbolje, vrijeme je da se obnove analize i uklope zajednička pitanja i brige u pokret za društvene promjene. Mislim da se pokret protiv nasilja nad ženama nalazi u središtu ove promjene.

 

Lori B. Giršik


Izvor: Off Our Backs, October 2001.

Prevela: Rada Grubačić

 


[1] Sve priče se nalaze u knjizi Seksualno nasilje u lezbejskim vezama: da li to ona zove silovanjem? (Lori Giršik, Northeastern University Press, 2002.

Komentari
Dodaj Novi
Dodaj komentar
Ime:
Email:
 
Naslov:
UBBCode:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img] 
 
Morate navesti anti-spam kod koji stoji na slici.

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."