You are here: Početna » Kolumne » Martini Osvrti » Feminizam - II deo
četvrtak, 16 avg 2018

Feminizam - II deo

(socijalistički feminizam, liberalni feminizam)

Marksistički i socijalistički feminizam
Sličnost radikalnih i marksističkih feministkinja ogleda se u želji za revolucionarnom promenom. Ipak, marksističke i socijalističke feministkinje (dalje u tekstu MS F) eksploataciju žena ne pripisuju u potpunosti muškarcima. One smatraju da je kapitalizam, a ne patrijarhat, glavni uzrok ženskog potlačivanja, dok su kapitalisti oni koji od toga profitiraju. Tako MS F povezuju eksploataciju žena sa proizvodnjom bogatstva, naglašavajući da su nedovoljno plaćene na svojim poslovima. Hendikepiran položaj žena je posledica pojavljivanja privatnog vlasništva i toga što one ne poseduju sredstva za proizvodnju, što ih lišava moći. Dok radikalne feministkinje (RF) ne prave razlike između žena, MS F ističu razlike između žena koje pripadaju vladajućoj klasi i onih koje su iz radničkih porodica. Postavljajući tako situaciju, žene imaju zajednicke interese sa radničkom klasom, te se MS F zalažu za saradnju žena i muškaraca iz radničkih klasa, dok je za RF takva saradnja neprihvatljiva. MS F žele da se uspostavi komunističko društvo, jer će samo u takvom društvu, gde će postojati zajedničko vlasništvo nad sredstvima za proizvodnju, nestati rodne razlike. Ne postoji jasna razlika između marksističkih i socijalističkih feministkinja i zato se one svrstavaju u istu grupu. Jedina razlika je što MF traže revolucionarne promene, dok SF veruju da demokratskim putem kapitalističko društvo može postići jednakost polova.
Značajne teoretičarke ove struje feminizma su Stephanie Coontz (Stefani Kunc) i Peta Henderson. One su osamdesetih godina XX veka pisale o ženskom radu i muškom vlasništvu, kao i o ograničenjima u zapošljavanju žena.

Liberalni feminizam
Liberalne feministkinje (LF) nemaju tako jasno razvijene teorije rodnih nejednakosti kao radikalne i marksističko-socijalističke feministkinje. Ipak, liberalni feminizam ima veću popularnost od drugih perspektiva. To je većinom zato što su njegovi ciljevi umereniji, a njegova shvatanja predstavljaju manji izazov postojećim vrednostima. LF teže postepenim promenama u poličkom, ekonomskom i društvenom uređenju zapadnih društava. Za LF i muškarci i žene su samo na gubitku zbog rodnih nejednakosti, jer su pravi potencijali žena potusnuti. Na primer, žene koje imaju potencijal da budu uspešne i veoma vešte u rukovođenju različitim oblastima u proizvodnji, ne dobijaju šansu da se pokažu i da razviju svoj talenat, tako da su svi samo na gubitku. Objašnjenje te situacije nije toliko u strukturama institucija, već u kulturi društva i poimanju pojedinca u okviru te kulture. Diskriminacija sprečava žene da imaju iste mogućnosti kao i muškarci, a socijalizacija u rodne uloge proizvodi ograničena i kruta očekivanja od oba pola.
Glavni cilj LF jeste stvaranje jednakih mogućnosti, naročito u obrazovanju i na poslu.
One svoj cilj ostvaruju uvođenjem zakona, kao i održavanjem javnih tribina, koje treba da menjaju svest ljudi. Konkretno, LF su u Velikoj Britaniji doprinele da se uvede Zakon o jednakim platama (1970) i Zakon o polnoj diskriminaciji (1975). Ti zakoni, kako se pokazalo, zaista su doprineli da se okončavaju diskriminacije žena.
LF pokušavaju da iskorene seksizam i stereotipna predstavljanja žena i muškaraca iz crtanih filmova, dečijih knjiga, reklama i masovnih medija, uopšte. Ova struja feminizma ima brojne pristalice jer se ne zalaže za revolucionarna rušenja postojećih sistema vrednosti, već svoje reforme ostvaruje na demokratske načine. LF ne odbacuju pomoć muškaraca, koji dele njihova mišljena, u borbi za rodne jednakosti, kao što to cine radikalne feministkinje. LF su spremne da deluju sa svim pripadnicima društva, koji podržavaju njihove ciljeve, i zato one imaju konkretnih uspeha u razbijanju predrasuda.
Iako je manje radikalano od svih feminističkih perspektiva, liberalno shvatanje i borba, ipak, dovodi do značajnih društvenih promena. Zahvaljujući borbi LF, žene su dobile pristup visokostatusnim poslovima, pre više od trideset godina. To je bio neprocenjiv i sasvim konkretan učinak feminizma u Zapadnoj kulturi.

Marta

Literatura: M. Haralambos i M. Holborn : „Sociologija, teme i perspektive“, Golden marketing, Zagreb, 2002.
Komentari
Dodaj Novi
Dodaj komentar
Ime:
Email:
 
Naslov:
UBBCode:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img] 
 
Morate navesti anti-spam kod koji stoji na slici.

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."